Güney Çin Denizi‘nde uzun süredir devam eden egemenlik mücadelesi, bu kez sosyal medya üzerinden yürütülen propaganda tartışmasıyla yeni bir boyut kazandı. Çin devletine bağlı China Daily tarafından yayımlanan yapay zeka destekli animasyon, Filipinler‘de hem hükümetin hem de kamuoyunun sert tepkisini çekti.
10 Temmuz’da paylaşılan ve halen erişime açık olan videoda, Filipinler’i simgeleyen geleneksel desenli bir gömlek giydirilmiş bir maymun karakter yer alıyor. Animasyonda, ABD ve Japonya‘yı temsil eden figürlerin yönlendirdiği maymunun, “Güney Çin Denizi Tahkim Kararı” yazılı bir belge taşıdığı görülüyor. Yanlış şarkı söylediği gerekçesiyle azarlanan karakter daha sonra denize atılıyor ve Çin Sahil Güvenliği‘nin bölgede sıkça kullandığı tazyikli suyla karşılaşıyor.
“AŞAĞILIK PROPAGANDA”
Filipinler Dışişleri Bakanlığı, ülkeyi küçük düşürücü ve ırkçı ifadeler içerdiğini belirttiği videonun derhal kaldırılmasını istedi. Bakanlık açıklamasında, siyasi ya da hukuki anlaşmazlıkların böylesi içerikleri meşru kılamayacağı vurgulanırken, paylaşımın iki ülke arasındaki güvensizliği daha da artıracağı ifade edildi.
Savunma Bakanlığı ise videoyu “aşağılık propaganda” olarak nitelendirdi. Savunma Bakanı Gilbert Teodoro, Çin Komünist Partisi‘nin tutumunu sert sözlerle eleştirerek, propaganda faaliyetlerinin ahlaki ve entelektüel açıdan iflas ettiğini savundu. Teodoro’nun kısa süre önce Çin’e girişinin yasaklanmış olması da dikkat çekti.
PROTESTOLAR SOKAĞA TAŞTI
Tepkiler yalnızca resmi makamlarla sınırlı kalmadı. Filipinler’de çok sayıda kişi sokak gösterileri düzenleyerek videonun ırkçı olduğunu savundu. Göstericiler, Çin’in paylaşımını kınayan pankartlar taşıyarak videonun kaldırılmasını talep etti.
Söz konusu animasyon, China Daily’nin son haftalarda Filipinler’i “palyaço” ve “yılan” gibi farklı karakterlerle tasvir ettiği propaganda içeriklerinin devamı niteliğinde değerlendiriliyor.
GERİLİMİN ARKASINDA TAHKİM KARARI VAR
Paylaşımın zamanlaması da dikkat çekti. Video, Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi’nin 2016 yılında Filipinler lehine verdiği ve Çin’in Güney Çin Denizi üzerindeki geniş kapsamlı hak iddialarını hukuken geçersiz sayan kararının 10. yıl dönümünde yayımlandı.
Pekin yönetimi ise mahkemenin yetkisini hiçbir zaman kabul etmedi ve kararı tanımadığını yineledi. China Daily de paylaşımında tahkim kararını “hukuk kisvesine büründürülmüş bir çatışma aracı” olarak nitelendirirken, Filipinler’i ABD ve diğer müttefiklerinin jeopolitik çıkarları doğrultusunda hareket etmekle suçladı.
DENİZDEKİ TANSİYON YÜKSELİYOR
Çin ile Filipinler arasında tartışmalı sularda son aylarda çok sayıda tehlikeli karşılaşma yaşandı. Çin Sahil Güvenliği’nin Filipin teknelerine karşı tazyikli su kullanması, tartışmalı bölgelerde kurulan yüzen bariyerler ve zaman zaman kılıç ile mızrak gibi ilkel silahların da kullanıldığı fiziksel müdahaleler iki ülke arasındaki tansiyonu yükseltti.
Manila’nın son kınama açıklamasının ardından Çin makamlarından ise henüz resmi bir yanıt gelmedi. Diplomatik gerilimin hem sahada hem de dijital platformlarda yeni hamlelerle sürmesi bekleniyor.
